Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Ostatnie dni neandertalczyka w Europie

1 lutego 2010, 13:24

Ostatni neandertalczyk zmarł w Europie co najmniej 37 tys. lat temu. Przyczyniły się do tego zarówno zmiana klimatu, jak i niełatwe kontakty z człowiekiem współczesnym.


Dżumę do Europy przynieśli migranci ze Stepu Pontyjskiego

28 listopada 2017, 11:36

Analiza genomu sześciu osób żyjących pomiędzy późnym neolitem a epoką brązu (4800-3700 lat temu) wskazuje, że dżuma pojawiła się w Europie w neolicie, wraz z dużą migracją ludzi ze stepów Eurazji.


Polacy pracują nad nowatorską metodą leczenia bólu nowotworowego

13 listopada 2021, 08:38

Specjaliści z Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach wykorzystują radiochirurgię jako nieinwazyjną metodę leczenia funkcjonalnego, m.in. u chorych z arytmią czy neuralgią nerwu trójdzielnego. Od pewnego czasu [jako jedyni w Polsce i pierwsi w Europie] biorą udział w badaniu klinicznym, którego celem jest zmniejszenie lub eliminacja bólu przy wykorzystaniu radioablacji splotu trzewnego u chorych na zaawansowanego raka trzustki.


Bogata przeszłość Czerwonego Kapturka

14 listopada 2013, 18:40

Zdaniem antropologa Jamiego Tehraniego z Durham University, Bajka o Czerwonym Kapturku może poszczycić się drzewem genealogicznym sięgającym wielu wieków. W piśmie PLOS One Tehrani przedstawił dowody, że opowieść o dziewczynce, babci i podstępnym wilku pochodzi z tego samego źródła co wciąż popularna w Europie i na Bliskim Wschodzie Bajka o wilku i siedmiu koźlątkach.


Ultraszybkie połączenie XFEL-NCBJ coraz bliżej

25 czerwca 2019, 15:04

European XFEL i Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Otwocku-Świerku pod Warszawą zamierzają ustanowić pierwsze ultraszybkie połączenie komputerowe Niemiec i Polski. Celem przedsięwzięcia jest wykorzystanie Centrum Superkomputerowego CIŚ w NCBJ do przetwarzania i analizy danych generowanych w European XFEL.


W Wiedniu znaleziono cegły wyprodukowane przez legion, z którym Cezar przekroczył Rubikon

6 lutego 2024, 08:23

Szkoła podstawowa Kinderfmanngasse znajduje się w historycznym centrum Wiednia. Gdy więc przystąpiono do jej gruntownego remontu, rozpoczęto prace archeologiczne. Okazało się, że 1900 lat temu, w miejscu, gdzie obecnie uczą się dzieci, stał duży rzymski budynek przemysłowy, prawdopodobnie cegielnia. A w jego pozostałościach znaleziono coś wyjątkowo interesującego – cegły oznaczone przez Legio XIII Gemina, legion, z którym Juliusz Cezar przekroczył Rubikon.


Chińscy producenci kontra światowi giganci

23 lutego 2016, 11:11

Już nie tylko Huawei i Xiaomi, ale i inne mniej znane chińskie marki zagroziły pozycji światowych gigantów na rynku Państwa Środka. Pokonały Samsunga i coraz częściej wkraczają na terytorium zajmowana przez Apple'a


Zanieczyszczona Barycz. Trucizna w unikatowym ekosystemie

6 lipca 2020, 14:53

W dolinie Baryczy doszło do katastrofy ekologicznej. Rzeka została zatruta, a na jej powierzchnię masowo wypłynęły ryby. Na miejscu pracuje grupa ratownictwa chemiczno-ekologicznego, strażacy, inspektorzy Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska oraz policyjny wydział dochodzeniowo-śledczy.


W Niemczech znaleziono najstarszą ręczną broń palną Europy?

12 marca 2026, 15:22

Niedawno w Brandenburgii zaprezentowano niezwykłe znalezisko. Podczas konferencji sprawozdawczej archeologów krajowych, archeolog powiatu Prignitz, Torsten Geue, zaprezentował swoim kolegom „ręczne działo z Kletzke”. Bogato zdobiony zabytek może być najstarszym zachowanym w Europie przykładem ręcznej broni palnej.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy